Tussen de bedrijven wonnen Ireen Wust (1500 meter), Sven Kramer (5000 meter) en Mark Tuitert (1500 meter) knap goud. De Canadese Christine Nesbitt haalde het zelfde kunststukje uit op de 1000 meter en de Canadese mannen wonnen goud op de ploegachtervolging. Ik denk dat beide landen daarmee te weinig hebben gekregen, maar aan de andere kant leert de geschiedenis dat iedere Olympische Spelen zijn eigen helden voortbrengt. Wie kende de Koreaan Lee, de winnaar van het goud op de 10 kilometer en het zilver op de 5000 meter?

Het waren ook de Spelen van de dramatiek. De beelden van de foute wissel van Sven Kramer zijn de hele wereld overgegaan. Sven is nog jong en kan nog minstens 2 Spelen mee, maar voor coach Gerard Kemkers is zijn verkeerde aanwijzing niet minder dan een persoonlijk drama. Ik hoop oprecht dat Nederland snapt dat Gerard een absolute topcoach is en dat hier sprake is geweest van een black-out met achteraf grote gevolgen. De tijd zal leren hoe Gerard uit dit menselijke drama komt. Ik heb wel het voorstel gedaan aan de ISU om regels te stellen voor coaches op de kruising. Zo langzamerhand slepen sommige coaches zoveel mee aan borden, papieren en zelfs portofoons dat het zo langzamerhand een gevaar voor de coach zelf en de sporter gaat worden. Ik wil niet zover gaan als in de atletiek om de coach langs de baan te verbieden maar het lijkt me zeker zinvol om beperkingen op te leggen aan wat er op de kruising al of niet kan. Ook in het belang van de coaches zelf. 

Een drama vond ik ook de ploegachtervolging. Ik wil niet te diep ingaan op wat er allemaal wel of niet is fout gegaan, maar ik schrok er wel van dat miljoenen tv-kijkers hebben kunnen zien hoe broos de verhoudingen in het Nederlandse topschaatsen zijn. Coaches die tegen elkaar te keer gaan, sporters van verschillende teams die elkaar verwijten maken, dat moet echt anders. Na de Olympische Winterspelen moeten we met de verschillende merkenteams aan tafel om de onderlinge verhoudingen te professionaliseren, maar ook om af te spreken hoe we met de Nederlandse ploeg een zo sterk mogelijke achtervolgingsploeg moeten samenstellen. De teams moeten beter gaan samenwerken en topmensen uit het schaatsen zullen die gesprekken op gang moeten brengen. De Nederlandse ploegen kunnen veel van elkaar leren, maar dat lukt maar steeds niet omdat te organiseren. 

Daarom verlaat ik nu Vancouver met gemengde gevoelens. Er is nog veel werk aan de winkel!

De Olympische Spelen vragen veel van een coach, die iedere seconde moet acteren op het allerhoogste niveau. Dan kan het zijn dat het een keer fout gaat. Maar op dit moment wil je dit niet maar mag het ook niet.. Hij heeft een fout gemaakt, onder immense druk waarbij beslissingen in een halve seconde moeten worden genomen. Ik begrijp de woede van Sven Kramer meteen na zijn race, maar vond hem in de interviews een half uur later weer de grote sportman zoals wij hem kennen. Beheerst, maar teleurgesteld maar nam ook zijn eigen verantwoording. Een groot sportman waardig! Die beheerste reactie zou mogelijkerwijs weer een brug kunnen slaan naar verdere samenwerking tussen coach en vedette. Alleen zal de komende maanden moeten blijken of het 10 kilometerincident niet een te groot impact heeft gehad op de relatie tussen Kemkers en Kramer.

Een voorzichtige voorspelling van mij is dat ze er wel uit kunnen komen. De tijd zal de diepe wonden moeten helen. Het zijn trouwens toch opmerkelijke Winterspelen. Vooraf hadden we de verwachtingen wat getemperd, maar ineens zijn er al 3 gouden medailles. Sven Kramer op de 5 kilometer was super, maar de plakken van Mark Tuitert hadden meer een verhaal. Mark Tuitert die zich op de 1500 meter terugknokte na jarenlange afwezigheid in de absolute wereldtop en Ireen Wüst die hier bewees dat ze ondanks een slechte seizoensstart nooit afgeschreven mag worden.
Tot zover een tussenbalans van een Olympische Spelen waar iedere dag wel iets gebeurt. Ik kom in een volgende column graag terug op al die andere spectaculaire zaken: van het goud van Nesbitt tot het gepruts met de Zamboni’s maar vandaag gaat het voor iedere schaatsfan alleen maar om Sven Kramer en Gerard Kemkers. Dat begrijp ik dan wel weer.

Maar terug naar het schaatsen. De kaarten zijn geschut en er gaat een Nederlands team naar Vancouver. Het Control Team van Jac Orie is hofleverancier met 7 deelnemers, VPZ heeft er vijf, TVM drie en APPM en Hofmeijer ieder 1. Het aantal deelnemers is goed voor de sponsor, maar je mag er niet te lang van genieten. Hoewel een team met rijders die allemaal eens wereldkampioen zijn geweest en nu maar met drie van hun toppers aan de start staat, moet zich wel erg ongemakkelijk voelen. Maar het oude Olympische gezegde dat meedoen belangrijker is dan winnen bestaat niet meer. Niks hoor. Voor een topsporter telt de medaille en een land kun je afrekenen op het aantal medailles dat ze mee naar huis nemen. Dat zijn de wetten van de topsport en toppers als Sven Kramer, Ireen Wust , onze sprint en middenafstand dames , Stefan Groothuis , Simon kuiper en Bob de Jong weten niet beter. Bij de Amerikanen en Canadezen telt dat nog meer. In die sporters brandt het heilig Olympisch vuur doordat het in die landen niet gaat om het winnen van een Worldcup in Collalbo of Harbin maar de om de kleur van de medailles op de Spelen. Is dat een gouden plak dan ben je van ‘zero’ ineens ‘hero’ en kun je op de koffie bij president Obama en krijg je een paar duizend huwelijksaanzoeken en sponsoraanbiedingen.

Terug naar Nederland. Er is in de media veel geschreven over het ‘matrix’-systeem. Een bijna wiskundige wijze van het selecteren van Olympische deelnemers via AKT 1 en AKT 2. Er was veel kritiek. Ik heb er een dubbel gevoel over. Nederland Schaatsland heeft zo’n enorme prestatiedichtheid, dat iedere selectie tot discussie leidt. De coaches hebben samen met de KNSB gekozen voor dit wiskundig systeem. Jammer is dat het daardoor altijd de vraag oproept of de beste schaatsers wel naar Vancouver gaan en of er niet toch ook gekozen zou kunnen worden op sporttechnische gronden.

Lastig. Zeker Erben Wennemars zou nu een belangrijke schakel naast Sven Kramer en Jan Blokhuijzen in de achtervolgingsploeg kunnen zijn, maar volgens de matrix was hij niet geplaatst. Ik ben dan ook praktisch: dit is niet alleen de keuze van de wijze heren van de KNSB geweest maar ook van de coaches van de diverse teams. Die moeten nu ook in de spiegel durven kijken.

Vanaf volgende week gaat het dus ‘los’ in Vancouver. Als schaatsland zou Nederland minimaal 12 medailles moeten kunnen halen. Maar zo optimistisch ben ik nu ook weer niet. Als we er 8 of 9 halen dan mag heel Nederland polonaise gaan lopen in het Holland Heineken Huis. Maar gelukkig hebben we Sven Kramer. Die zet ik al op drie medailles, waarvan 3 goud. Kramer is op de 5 en 10 kilometer van uitzonderlijke klasse. Toch tip ik op die afstanden ook Bob de Jong. Hij heeft zich in alle stilte perfect voorbereid en staat er tiptop voor.

Op de midden en korte afstanden is het verhaal wat ingewikkelder. Daar zullen we zeker meedoen, maar is de concurrentie sterk. Een paar honderdste van een seconde verschil kan het verschil tussen bloemen en tranen betekenen. Even mijn rijtje buitenlandse kanshebbers: Jenny Wolf, Beixing Wang, Sabllikova, Stephanie Beckert. De Canadese dames Groves en Nesbitt, Shani Davis en last but not least Jeremy Wotherspoon. Hij is weer helemaal terug en wil vlammen. En dan zal ik er ook nog aan toevoegen dat er geheid medaillewinnaars zullen zijn die nu op nog geen enkel lijstje staan.

Al met al voorspel ik een ongekend spannend Olympisch schaatstoernooi!

Ik heb zelf wel genoten van het AKT, het Aegon Kwalificatie Toernooi, in de laatste dagen van december. Er is in de media veel kritiek geweest op de wijze waarop daar is geselecteerd voor Vancouver. Samen met de coaches, laat dat duidelijk zijn, heeft de technische leiding van de KNSB met een aantal wetenschappers een prestatiematrix opgesteld om objectief te meten. Dat moet in Nederland wel, want de prestatiedichtheid in Nederland is zo groot dat we ook met 30 sporters naar Vancouver zouden kunnen. Formuleer dan maar eens objectieve criteria. Achteraf kunnen we concluderen dat dit een te theoretische aanpak is geweest.

Ook de kalender van de ISU in november en december met betrekking tot de World Cup’s was niet in het voordeel van Nederland met reizen naar Salt Lake City en Calgary en een verder overvol WC-programma. Ik blijf me erover verbazen hoe weinig de ISU zich aantrekt van de wensen van coaches en sporters en hoe weinig invloed schaatsland Nederland kan uitoefenen in die Internationale Schaats Unie. In het Olympisch jaar is een zorgvuldige planning van het grootste belang. Dat moeten bestuurders zich ook realiseren.

Ondertussen weten we nu nog steeds niet wie er allemaal naar Vancouver gaan. Pas na 25 januari gaan de definitieve inschrijvingen de deur uit, want op 22 en 25 januari is er nog weer een AKT 2 waar de laatste plaatsen worden ingevuld. Ik word daar niet vrolijk van. In belangrijke schaatslanden als Canada en de Verenigde Staten staat de selectie al langer vast en kunnen de sporters in alle rust naar de Olympische Spelen toeleven. Dit is alleen op te lossen door voor het AKT alleen de absolute topper ( bv, Sven ) aan te wijzen en vervolgens de uitslag van het AKT te volgen met alle gevolgen van dien in Nederland Schaatsland met alle toppers en aanstaande toppers. We worden op deze manier het slachtoffer van onze enorme prestatiedichtheid. Een lastig dilemma.

Afgelopen weekend waren we in Hamar voor het EK. In een Olympisch jaar staat dat toernooi altijd wat in de schaduw, maar ik wil toch Sven Kramer feliciteren met zijn Europese titel en Ireen Wüst met haar tweede plaats. Sven was goed, niet super in Hamar. Maar dat laatste was ook niet nodig. Hij is op zijn basisniveau Europees kampioen geworden. Dat is niet erg. Sven staat het hele seizen onder grote druk en zijn focus ligt op Vancouver en de WK allround. Toch vielen mij in Hamar wel een aantal dingen op. Het internationale allround-schaatsen dreigde de afgelopen jaren toch een beetje weg te zakken, maar je ziet nu toch een aantal nieuwkomers aan het front zoals de Rus Ivan Skobrev, de Fransman Alexis Contin en natuurlijk Jan Blokhuijsen van VPZ. Ook Renz Rotteveel, die als gewestelijk rijder meedeed, kon zich meten met de rijders uit de merken teams.

Samen met de gevestigde orde (Bøkko, Olde Heuvel en Fabris) heb je daarmee toch een aantal allrounders van behoorlijk niveau, die het Sven de komende jaren nog moeilijk kunnen gaan maken. Op dit moment steekt Sven Kramer echter nog met kop en schouders boven de rest uit. Bij de vrouwen was ik tevreden over het rijden van Ireen Wust. Zij werd tweede achter Sablikova, maar liet een goede indruk achter. Zeker op de 1500 meter deed ze het prima. Jorien Voorhuis en Diane Valkenburg reden verdienstelijk, maar Paulien van Deutekom viel andermaal zeer tegen. Ik vind het onbegrijpelijk dat ze al twee jaar in dezelfde situatie zit, dat valt ook de begeleidingsstaf aan te rekenen.

© 2010 Linkit / Ab Krook

We hebben na Salt Lake City de eerste cyclus van World Cup’s gehad. Als we eerst naar de Nederlanders kijken dan valt de grilligheid van de prestaties op. Behalve Sven Kramer en Bob de Jong rijden de meesten wisselvallig en kunnen we op basis van de huidige situatie best met enige zorg naar de Olympische Winterspelen in Vancouver kijken. Maar Olympische spelen zorgen altijd voor verrassingen en in 7 weken kan er veel gebeuren. Overigens was er in het Nederlandse kamp wel een opmerkelijke debutant, namelijk Ronald Mulder die op de 500 meter liet zien behoorlijk wat in zijn mars te hebben.

Ik denk dat we pas na het Aegon Kwalificatie Toernooi de tussenbalans op kunnen maken gaan maken. Dan zijn er de onderlinge krachtmetingen en zien we wie wel en niet de vorm te pakken hebben. Voor mij ligt het grootste probleem bij de Nederlandse vrouwen die vooral op de langere afstanden nog ver van de wereldtop verwijderd zijn. Daar moeten nog stapjes gemaakt worden, zoals de dames dat op de televisie zelf altijd zo mooi weten te zeggen.

Dat brengt mij vanzelf bij de Canadezen. Vooral over de vrouwen ben ik erg enthousiast. Zowel Groves als Nesbitt hebben al hun Worldcups gewonnen en presenteren zich op dit moment nadrukkelijk als favorieten voor goud op de midden – en lange afstanden. Hier zie je ook sterk het voordeel van veel buitenlandse schaatsploegen ten opzichte van de Nederlanders. De toppers in Canada werken via een goede structuur en strakke planning in alle rust naar de Olympische Winterspelen. Groves, Nesbitt, Schussler en Hughes plus de anderen maken zich niet druk om de eindeloze reeks skate-offs en wedstrijden die de Nederlanders wel voor hun kiezen krijgen.

Hier zit voor de Nederlanders de zwakke plek. Ik zou gezien de prestatiedichtheid hier niet weten hoe het anders zou moeten, maar met het eindeloos selecteren verliezen we in de aanloop naar de Spelen ook toppers. Over toppers gesproken. Het gaat aan Canadese kant nog een dubbeltje op zijn kant worden of Jeremy Wotherspoon zich gaat plaatsen voor “Vancouver”. Ik hoop dat het hem lukt! Wotherspoon is een groot icoon in het schaatsen en verdient een afscheid op het allerhoogste podium: het Olympische!

De Nederlanders moeten zich eind december kwalificeren voor de Winterspelen in Vancouver. Voor de Canadezen wachten de trials in Calgary. Ik denk dat iedereen het jammer vindt dat dat niet meteen op de Olympische piste kan plaats vinden, omdat die dicht is vanwege werkzaamheden. Het zou een fraaie Generale Repetitie zijn geweest!

© 2009 Linkit / Ab Krook

Voor de rest vind ik het allemaal niet indrukwekkend. Zeker bij de vrouwen lijkt er sprake van collectief falen en is Jorien Voorhuis eigenlijk de enige die op internationaal niveau duidelijke vooruitgang heeft geboekt. Ook moet ik bij de sprintsters Margot Boer en Annette Gerritsen niet vergeten.

Een directe verklaring heb ik niet. Wel een kleine relativering. Er zijn in het Nederlandse schaatsen ook wel jaren geweest dat we voorafgaand aan de Olympische Spelen ongeveer alles wonnen wat er te winnen viel. Dat hield sporters en coaches ook niet scherp. Nu weten we waar we staan en ik zie zeker ervaren coaches als Gerard Kemkers en Jac Orie wel in staat om nu vakkundig bij te sturen en volgend jaar wel medailles te gaan oogsten met hun schaatsers. Talent hebben we zat, maar het gaat om finetuning. De laatste details.

Ik heb tijdens de finales van de World Cup in Salt Lake City genoten van de Amerikanen Trevor Marsicano en Shani Davis. Twee sporters die een jaar voor Vancouver veel Nederlandse schaatsers al slapeloze nachten bezorgen. De bezieling van deze twee en het op het oog gemak waarmee deze heren over het ijs van Salt Lake gingen was indrukwekkend. Zeker Davis kan volgend jaar een sensatie worden tijdens de Olympische Spelen.

Kritisch ben ik over de beslissing van de ISU om eerst op 1200 meter hoogte in Salt Lake City de finales om de World Cup te gaan rijden en nog geen week later op zeeniveau in Vancouver de WK Afstanden. Dan neem je je Eigen wedstrijden niet serieus! Het tijdsverschil in combinatie met het verschil in hoogtes, vraagt veel van een sporter. In veel gevallen te veel.

Dan de Canadezen. Zeker na het geblesseerd uitvallen van Jeremy Wotherspoon leek het lastig om een grote prijs te pakken, maar als ik nu kijk dan zijn de resultaten prima. Even de cijfers:
- Denny Morrison 2e 1000 m
- Kristina Groves 1e 1500 m en 2e 1000m
- Christine Nisbitt 1000m 1e en 1500 m 3e

Daarnaast is vooral de progressie van Brittany Schussler verrassend en positief. Donderdag begint dus in Vancouver de WK Afstanden. Op een nieuwe Olympic Oval. De eerste berichten die ik uit Canada krijg zijn positief en dus verwacht ik er veel van.

© 2009 LinkiT / Ab Krook

Calgary zal voor de Canadezen altijd de baan blijven voor snelle tijden en grote wedstrijden en we weten nu al dat de Olympic Oval na de Spelen van 2010 onverbiddelijk gesloten zal worden. Er komt een sporthal in en er zullen evenementen worden georganiseerd, die weinig met schaatsen te maken hebben. Vancouver maakte op mij een plezierige indruk. De sfeer is er relaxed en de Olympische Spelen leven ontzettend bij de plaatselijke bevolking. Zeker ook omdat er duizenden Nederlanders in de omgeving van de baan wonen. Verder is de controle rond de ijsbaan streng maar met een glimlach en je wordt er zelfs niet kwaad als nerveuze verkeersregelaars alleen maar chaos veroorzaken, in Vancouver pik je dat. Of eigenlijk Richmond, want daar staat de schitterende Olympic Oval die voor iedereen ook makkelijk per watervliegtuig bereikbaar is. Overal zag ik landingsplaatsen bij de rivier de Fraser, in de buurt van de baan. Dan toch maar even voor het laatst dit seizoen de sportieve prestaties. Wie aan de vooravond van de WK Afstanden de berichtgeving in de media volgde, had het idee dat Nederland op de Olympic Oval een enorme draai om hun oren zouden krijgen. Dat viel allemaal mee. Sven Kramer is absoluut een klasse apart en won op indrukwekkende wijze de 5 en 10 kilometer. Daar staat internationaal dit moment geen maat op. Toch verwacht ik dat hij de komende jaren wel meer tegenstand gaat krijgen, bijvoorbeeld van de snelle Amerikaan Trevor Marsicano die een indrukwekkend visitekaartje afgaf in Vancouver. Hij is pas 19 jaar en zal alles doen om aansluiting te krijgen met Sven. Positief vond ik ook de wereldtitel van Renate Groenewold op de 3000 meter. Ze laat duidelijk zien de potentie te hebben om volgend jaar met een gouden plak naar huis te gaan op haar favoriete afstand. Datzelfde gevoel heb ik ook over de mannenachtervolgingsploeg. Ik probeer altijd positief kritisch te zijn en vanuit die achtergrond wil ik nog wel zeggen dat we in Nederland nog stevig aan de bak moeten om volgend jaar hier in Vancouver succesvol te zijn. Er zijn op dit moment zowel bij de sprinters als bij de vrouwen nog erg veel vraagtekens. Een mooie uitdaging voor de coaches! Met de extra druk voor de Canadezen om in eigen huis te rijden wisten zij erg goed om te gaan. De Canadezen dromen van Olympisch goud op de thuisbaan in Richmond en dat zal de wereld weten ook. Christine Nesbitt greep alvast het WK/goud op de 1000 meter en de ploegachtervolging was een prooi voor de Canadese dames. Er hing zelfs een derde gouden medaille in de lucht op de 1500 meter voor Kristina Groves. Ze reed de snelste tijd maar werd gediskwalificeerd omdat ze de blokjes raakte. `Had ik maar niet de blokjes moeten raken.´, was haar nuchtere reactie na afloop. Op de 5000 meter liet Clara Hughes zien weer helemaal terug te zijn: een tweede plaats achter Sablikova is prima! De les van deze WK Afstanden is dat we hele spannende Spelen tegemoet gaan en dat er voor de diverse coaches over de hele wereld nog veel uitdagingen liggen.

© 2009 Linkit / Ab Krook